اینترنت، IP، دامنه، هاست، DNS و مرورگر – جلسه ۲

سلام! من سجاد سعادت هستم و شما در حال مطالعه‌ی دومین قسمت از دوره‌ی جامع آموزش طراحی سایت با وردپرس در وب‌کاستر آکادمی هستید.

در این بخش از آموزش، به مفاهیم پایه‌ای می‌پردازیم که درک آن‌ها برای هر کسی که می‌خواهد طراح سایت شود، ضروری است. حتی اگر با برخی از این مفاهیم آشنایی دارید، توصیه می‌کنم مطالعه این مطلب را از دست ندهید، چون ما در این دوره قرار است همه‌چیز را از صفر تا صد یاد بگیریم.

اینترنت چیست؟

در یک تعریف ساده، اینترنت شبکه‌ای بسیار بزرگ از کامپیوترها در سراسر جهان است که به یکدیگر متصل‌اند و می‌توانند با هم تعامل داشته باشند و اطلاعات را ارسال و دریافت کنند.

این کامپیوترها، اطلاعات مختلفی را نگهداری می‌کنند و آن‌ها را به کاربرانی که به شبکه متصل هستند ارائه می‌دهند. بسیاری از سرویس‌هایی که ما استفاده می‌کنیم، مانند خرید اینترنتی بلیت، فروشگاه‌های اینترنتی، وب‌سایت‌های خدماتی و شرکتی، همگی روی این شبکه‌ی بزرگ (یعنی اینترنت) میزبانی می‌شوند.

آدرس‌ها در اینترنت

تمام دستگاه‌هایی که به اینترنت متصل هستند – از جمله ما به‌عنوان کاربران – دارای آدرس‌های منحصربه‌فرد هستند. این آدرس‌ها قابل تکرار نیستند؛ یعنی هیچ دو دستگاهی در اینترنت نمی‌توانند آدرس یکسانی داشته باشند. این آدرس‌ها همان آی‌پی (IP Address) هستند.

نقش ما به‌عنوان طراح سایت

اگر ما قصد طراحی سایت داریم و می‌خواهیم این سایت در اینترنت در دسترس کاربران باشد، باید بخشی از این شبکه‌ی بزرگ (اینترنت) را به خود اختصاص دهیم. یعنی فضایی اجاره کنیم تا اطلاعات مربوط به سایتمان – شامل متن، عکس، ویدیو، فایل صوتی و … – در آن نگهداری شود و کاربران بتوانند به آن دسترسی داشته باشند.

IP چیست؟

هر دستگاه در اینترنت یک آدرس عددی دارد که به آن IP گفته می‌شود. برای مثال اگر بخواهیم به سرویس گوگل دسترسی پیدا کنیم، باید به آدرس IP مربوط به آن وصل شویم تا بتوانیم داده‌های آن را دریافت کنیم یا با آن تعامل داشته باشیم.

مشکل IP و راه‌حل آن؛ دامنه

فرض کنید وب‌سایتی طراحی کرده‌ایم و می‌خواهیم آدرس آن را به دیگران بدهیم. اگر بخواهیم آدرس IP آن را به دوستان‌مان بدهیم، کار سختی خواهد بود؛ زیرا این آدرس‌ها ترکیبی از چند عدد هستند و حفظ‌کردن آن‌ها دشوار است.

اینجاست که مفهوم دامنه (Domain) مطرح می‌شود. دامنه به ما کمک می‌کند تا به‌جای استفاده از IP، با یک نام ساده و قابل حفظ مثل google.com یا amazon.com به وب‌سایت‌ها دسترسی داشته باشیم.

ساختار دامنه

برخلاف IP که از اعداد تشکیل شده است، دامنه‌ها شامل حروف لاتین هستند و یک پسوند دارند. مانند com یا .net

سایت‌های داخلی نیز می‌توانند و پسوند مربوط به آن کشور را داشته باشند؛ مانند ir  یا uk.

دامنه‌ها ساختاری خوانا و قابل درک برای کاربران دارند و کار کردن در اینترنت را بسیار ساده‌تر می‌کنند.

اگر دامنه نبود چه می‌شد؟

تصور کنید اگر دامنه وجود نداشت، برای استفاده از هر سرویس، باید آدرس عددی IP آن را حفظ می‌کردیم. مثلا برای گوگل باید 8.8.8.8 را حفظ می‌کردیم، برای کلودفلر 1.1.1.1 و همین‌طور برای ده‌ها سرویس دیگر.

در آن صورت نیاز داشتیم یک دفترچه تهیه کنیم و همه این آدرس‌های عددی را یادداشت کنیم. وجود دامنه باعث شده بتوانیم به‌راحتی و فقط با واردکردن یک نام، به وب‌سایت‌ها و سرویس‌ها دسترسی پیدا کنیم.

هاست چیست؟

پیش‌تر در بخش «نقش ما به‌عنوان طراح سایت» گفتیم که باید فضایی را اجاره کنیم تا فایل‌های سایتمان در آن نگهداری شود. به این فضا، هاست (Host) یا میزبان می‌گویند. به زبان ساده، هاست همان کامپیوتر یا سروری است که تمام فایل‌های سایت شما، از متن و عکس گرفته تا ویدیو، فایل‌های صوتی و پایگاه‌داده  روی آن ذخیره می‌شود. این سرور به‌صورت ۲۴ ساعته روشن و به اینترنت متصل است، تا هر زمان کاربری آدرس سایت شما را وارد کند، بتواند به این اطلاعات دسترسی پیدا کند.

فرق هاست و دامنه چیست؟

این سوالی است که خیلی از تازه‌واردها با آن درگیرند، برای همین با یک مثال ساده توضیحش می‌دهیم:

فرض کنید می‌خواهید یک مغازه راه‌اندازی کنید. دامنه مثل تابلو و آدرس مغازه‌ی شماست؛ چیزی که مشتری با آن مغازه‌ی شما را پیدا می‌کند. اما هاست خودِ مغازه است؛ همان مکانی که کالاها (یعنی فایل‌های سایت شما) واقعاً در آن‌جا نگهداری می‌شوند. بدون تابلو (دامنه)، مشتری راه مغازه را پیدا نمی‌کند؛ و بدون خودِ مغازه (هاست)، اصلاً چیزی برای نمایش‌دادن وجود ندارد. برای داشتن یک سایت فعال، به هر دوی این‌ها نیاز دارید.

هر هاست یک IP دارد

همان‌طور که در بخش IP گفتیم، هر دستگاه متصل به اینترنت یک آدرس منحصربه‌فرد دارد. سرور هاست شما هم از این قاعده مستثنا نیست؛ یعنی هر هاست، یک آدرس IP مخصوص به خودش دارد. وقتی دامنه‌ی سایت شما را روی هاست تنظیم می‌کنید، در واقع دارید به DNS می‌گویید که این نام (دامنه) به کدام آدرس IP (هاست) وصل شود که موضوع بخش بعدی ماست.

انواع هاست، خیلی خلاصه

فعلاً در همین حد کافی است بدانید که هاست‌ها بسته به نیاز سایت، در چند نوع اصلی ارائه می‌شوند:

• هاست اشتراکی (Shared Hosting): مناسب سایت‌های کوچک و تازه‌کار، که منابع یک سرور بین چند سایت مختلف تقسیم می‌شود.
• سرور مجازی (VPS): منابع اختصاصی‌تر و کنترل بیشتر، مناسب سایت‌هایی که ترافیک بالاتری دارند.
• سرور اختصاصی (Dedicated Server): کل یک سرور فیزیکی فقط در اختیار یک سایت است؛ مناسب پروژه‌های بزرگ.

نقش DNS چیست؟

DNS که کوتاه‌شده‌ی عبارت Domain Name System است، در حقیقت سیستمی است که در اینترنت پیاده‌سازی شده و کار آن این است که دامنه‌هایی مثل google.com را به آدرس IP مربوطه تبدیل کند.

زمانی که کاربر یک آدرس دامنه را در مرورگر تایپ می‌کند، DNS آن نام را بررسی کرده و IP مرتبط با آن را پیدا می‌کند. سپس کاربر به سروری که آن IP را دارد متصل می‌شود و به اطلاعات یا خدمات آن دسترسی پیدا می‌کند.

مرورگر چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

مرورگر (Browser) نرم‌افزاری است که شما روی سیستم عامل یا موبایل‌تان نصب می‌کنید تا بتوانید از سرویس‌های اینترنتی استفاده کنید.

در واقع مرورگر به شما این امکان را می‌دهد که در فضای وب گشت‌و‌گذار کنید، اطلاعات را از وب‌سایت‌ها دریافت و به شکل گرافیکی مشاهده کنید.

برای مثال همین حالا که دارید این مقاله را مطالعه می‌کنید، مرورگر شما (مثلGoogle Chrome یا Firefox) این اطلاعات را از سرور دریافت کرده و نمایش داده است.

اگر سوال یا نکته‌ای دارید که فکر می‌کنید در این متن (یا ویدیوی یوتیوب) به آن اشاره نشده، لطفاً در بخش نظرات زیر این پست یا در بخش کامنت‌های ویدیوی یوتیوب مطرح کنید. باعث خوشحالی ماست که در اسرع وقت پاسخ تمام سوالات شما را بدهیم.